Her şey bir scope.

GC yok · Borrow checker yok · Memory safe

GC Yok Scope = Ömür Memory Safe LLVM Native

Yazılımın en pahalı yarası bellek güvenliğidir — ciddi güvenlik açıklarının yaklaşık %70'i bellek hatasıdır. Rust bu yarayı kapatır, ama bedeli borrow checker'ın öğrenme duvarıdır. MELP aynı yarayı o duvar olmadan kapatmayı hedefler: programcı hiçbir şey işaretlemez — ne &, ne lifetime, ne unsafe. Scope = ömür.

Kanıt durumu, dürüstçe: Mekanizma çalışıyor ve valgrind ile doğrulanmış durumda. Bu haftanın en ciddi iki hatası da tam bu sınıftandı — ikisi de test korpusumuz tarafından yakalanıp kapatıldı; bu hem yaranın ne kadar zor olduğunun hem de mekanizmanın onu gördüğünün kanıtı. Gerçek dünya ölçeğindeki kanıt sıradaki işimiz. Bugün hedefliyor diyoruz; kanıt tamamlandığında sağlıyor diyeceğiz.

MELP, birleşik bir Scope-Oriented Programming modeli önerir: scope; belleği, kaynakları, eşzamanlılığı, state'i ve arayüzü yöneten birincil yaşam süresi soyutlamasıdır.

Scope, yaşam süresinin evrensel birimidir.

Karşılaştırma

Neden MELP?

Hız, güvenlik ve basitlik — üçü bir arada.

Dil	Hız	Memory Safety	Basitlik
C / C++	✅	❌	❌
Java / Python	❌ (GC)	✅	✅
Rust	✅	✅	❌
MELP	✅	✅	✅

"MELP, bellek güvenliğini scope modeliyle — ne GC ne de borrow checker gerektirmeden — kapatmayı hedefler."

Dürüst Harita

Ne Çözdük, Neyi Henüz Çözmedik

Yazılımın kronik yaraları ve MELP'in bugünkü cevapları — eksikler dahil.

Yara	MELP'in cevabı	Durum
Bellek güvenliği	Scope/custody: GC'siz, işaretsiz, otomatik	✅
Kurumsal hafıza kaybı	`debug` bloğu — geleceğe mektup, koşulunca durur	✅
Sessiz yanlış	Runtime'a tahmin bırakılmaz; hata kodları + çıkış disiplini	✅
State karmaşası	State'in ayrı hayatı yok — veri scope'unun ömrünü yaşar	🔬
Eşzamanlılık — veri yarışı inşa edilemez	Scope izolasyonu: yapısal olarak imkânsız, yalnızca önerilmemiş değil	✅
Eşzamanlılık — "bedava paralellik"	Tasarım niyeti, ölçülü olgu değil: meşru kapı yok, runtime tek akış	⏸️
Olay müdahalesi	`freeze` = doğal karantina + korunan deliller	✅/🔬
Tekrarlanabilirlik / bit rot	Self-hosting golden zinciri; her değişiklik kendini kanıtlar	✅
Tedarik zinciri — paket ekosistemi sınıfı (left-pad, log4shell)	Yapısal olarak yok: üçüncü taraf paket ekosistemi bulunmadığı için geçişli bağımlılık riski oluşamaz	✅
Tedarik zinciri — build zinciri sınıfı (xz)	Cevabımız yok — LLVM/clang, libgmp ve libc her binary'nin üstünde duruyor	❌
Tedarik zinciri — tohum (Trusting Trust)	Yolu çizili, yürünmedi: ürettiğimiz IR metindir, enjeksiyon orada görünmek zorunda	🔬
Araç zinciri konforu	Zayıf karnımız — editör, hata ayıklayıcı, paket araçları genç	❌

✅ kanıtlı · 🔬 kısmî · ⏸️ tasarım niyeti · ❌ henüz yok — kaynak: MELP_KANONİK/OZGUN_OZELLIKLER.md

Özellikler

MELP Ne Sunar?

✉️

`debug` — Geleceğe Mektup

Bugünün mimarı, yeni nesle koşan ve koşullu bir not bırakır. Yorum satırı okunmayabilir; debug bloğu KOŞAR — dünya varsayımı aştığı an program durur ve mektubu okutur. Release'te sıfır maliyet.

🧊

Freeze — Dondur, Öldürme 🔬

Çalışan bir scope, alt ağacıyla birlikte dışarıdan dondurulabilir: durum tam korunur, kardeş scope'lar akmaya devam eder. Olay müdahalesinde "öldür ve delili kaybet" ikilemine dil düzeyinde karantina cevabı. Host API'den çalışır; dil sözdizimine tam entegrasyonu geliştirme aşamasında.

⚡

LLVM Native Binary

GC yok, overhead yok. MELP doğrudan LLVM IR üretir ve C ile aynı ligde koşar — sürprizsiz, ölçülebilir performans. Sözdizimsel bir deney değil, kendi kaynağını derleyen bir derleyici.

Tüm Özgün Özellikleri Gör →

Kaynak: MELP_KANONİK/OZGUN_OZELLIKLER.md — ✅ çalışan, 🔬 kısmî, ❌ henüz yok (dürüstlük satırlarıyla)

Sözdizimi

Her Yapının Başı Kimlik Belgesi, Kapanışı İmzadır

Üç tip, sıfır bildirim töreni — bildirimin kendisi tiptir.

Merhaba Dünya

numeric function main()
    println("Merhaba Dünya!")
    return 0
end function

Bir fonksiyon

numeric function topla(numeric a; numeric b)
    return a + b
end function

numeric function main()
    numeric sonuc = topla(3; 5)
    println(sonuc)
    return 0
end function

Geleceğe mektup

debug
    if uye_sayisi > 10000 then stop
    -- Üye sayısı 10 bini geçince yeni bir
    -- veritabanı mimarisi gerekebilir. — 2026
end debug

Scope çağrılır, diriltilmez

scope sayac
    numeric n = 0
end scope

-- Argüman ayracı ';' — çünkü ','
-- ondalık ayracıdır:
numeric pi = 3,14

Ondalık virgül bir yerel ayar değil, birinci sınıf bir karardır — argümanları ; ayırmasının sebebi budur. Dil referansına bakın.

Performans

C Ligi, Sürprizsiz

19 Temmuz 2026 · MELP v1.0 · Intel Core i7-10750H · Linux x86-64

Ne iddia ediyoruz, ne etmiyoruz. MELP "C'den hızlı" iddiasında değildir. MELP LLVM/clang ile derlenir; en adil kıyas, C'nin de aynı backend'le (clang -O2) derlenmesidir. Her ölçüm 5 tur, en iyi değer.

Çalışma süresi (ms) — düşük daha iyi

fib(40) özyinelemeli Fibonacci — katlanamaz, gerçek CPU işi

C (clang -O2)

232 ms

MELP

234 ms

Rust (-O)

277 ms

429 ms

MELP ile C pratikte özdeştir (234 ≈ 232) — aynı LLVM backend'i kullanıldığında dil katmanı ölçülebilir bir kayıp getirmiyor.

string concat 100K 100 000 birleştirme — karmaşıklık sınıfı doğrulaması

C / Rust

~1 ms

MELP

9 ms

378 ms

Aynı karmaşıklık sınıfı — O(n). Sabit katsayıda C ve Rust önde (~9x).

Hazır mısınız?

Tarayıcıda hemen deneyin — kurulum gerekmez.

Web IDE'yi Aç VS Code Uzantısını İndir Dokümantasyon